21 november 2025 tot 8 maart 2026
De fluwelen rand van de Veluwe in den vreemde
Kunstenaarsdorp Oosterbeek presenteert zich in het Franse Barbizon
Op 21 november is de tentoonstelling Oosterbeek ‘Le Barbizon Hollandais’ geopend in Hôtel Culturel L’esquisse in Barbizon. Zo klein als het dorpje Barbizon nog steeds is, zo wijdverbreid is de faam van dit kunstenaarsdorp bij het bos van Fontainebleau, onder de rook van Parijs. Vanaf rond 1830-1840 ontwikkelt Barbizon zich tot het Europese centrum van waaruit de kunst zich vernieuwt. De schilders gaan ‘en plein air’, in de buitenlucht werken, de natuur betrappen in al haar eenvoud en haar steeds wisselende gedaantes. Gastheer en gastvrouw van de Auberge Ganne snappen wat kunstenaars trekt: ze mogen poffen, ze mogen de muren van de herberg beschilderen, als de herberg vol is wordt een matrasje bijgeschoven, overdag wordt er buiten gewerkt en ‘s avonds is het vooral gezellig. De roem van Auberge Ganne verspreidt zich door heel Europa en honderden kunstenaars komen logeren om inspiratie op te doen.
Eenmaal terug in eigen land zoeken ze ook de onbedorven natuur op om buiten te werken en op de mooiste plekken ontwikkelen zich kunstenaarsdorpen naar het voorbeeld van Barbizon. Oosterbeek is er vroeg bij. Al vanaf rond 1840 wonen er twee beeldende kunstenaars, Johannes Warnardus Bilders en Frederik Hendrik Hendriks, die veel jonge kunstenaars om zich heen verzamelen. ‘Oosterbeek, man daar [gaan] we naartoe hoor! ’t Is het eenige mooije land dat ik ken, er is van alles voor allen’ schrijft Anton Mauve in 1866 aan Willem Maris. En ze gingen, kunstenaars van divers pluimage, jong en oud, amateurs en grote namen als de Mesdags en Roelofs. De schilderijen van deze kunstenaars worden met liefde beheerd en gepresenteerd door Museum Veluwezoom in de gemeente Renkum.
De al genoemde Bilders trok niet alleen jonge schilders aan, maar discussieerde graag over letterkunde en kunst en zo kwamen ook schrijvers als Kneppelhout, bekend als Klikspaan en schrijver en tekenaar Alexander Verhuell in Oosterbeek terecht. Jacob van Lennep overleed in Oosterbeek en kreeg een grafmonument op de oude begraafplaats, de Père Lachaise van Oosterbeek. Kneppelhout wierp zich graag op als beschermheer van jonge kunstenaars en zo kon het gebeuren dat hij in Oosterbeek een Concertzaal liet bouwen voor het wonderkind Jan de Graan, violist, die helaas aan de tbc zou bezwijken voor de zaal klaar was. De Concertzaal, nog in volle glorie, is door de weduwe van Kneppelhout geschonken voor culturele doeleinden. Dit en nog veel meer maakt Oosterbeek tot een bijzonder rijk en veelzijdig kunstenaarsdorp.
Het rijke erfgoed van de Europese kunstenaarsdorpen wordt sinds 30 jaar bestudeerd en behoed door Euroart, de Federatie van Europese Kunstenaarskolonies. Het is te danken aan deze bloeiende vereniging dat de fluwelen rand van de Veluwe nu te zien is in Hôtel L’esquisse, recht tegenover de Auberge Ganne, waar het ooit allemaal begonnen is.
Voor meer informatie: Museum Veluwezoom, Annemiek van der Veen, voorzitter@museumveluwezoom.nl en Francisca van Vloten, francisca.vanvloten@euroart.eu EuroArt: office@euroart.eu
De tentoonstelling Oosterbeek ‘Le Barbizon Hollandais’ is tot 8 maart 2026 te zien in Hôtel Culturel L’esquisse , 73 Grande Rue, 77630 Barbizon, Frankrijk. Toegang gratis.
