Menu

Caspar David Friedrich, Kunst um 1800

Redactie: Hans Werner Grohn, Werner Hofmann, Siegmar Holsten, e.a.
Uitgever: Prestel – Verlag, München und Hamburger Kunsthalle, 1974
ISBN 3-7913-0095-4
Pagina’s: 320, 508 afbeeldingen, waarvan 20 in kleur

Catalogus bij de overzichtstentoonstelling van 14 sept – 3 nov 1974 in de Hamburger Kunsthalle, ter gelegenheid van de geboortedag van Casper Friedrich 200 jaar geleden. Met een uitgebreide verhandeling over de hele geschiedenis van de Europese landschapsschilderkunst tot dan toe.
De beeldthema’s van Friedrich hangen samen met zijn religieuze gevoelsleven, stemmingen en depressies. Hij verloor al jong zijn moeder, en daarna zuster en broer. Zijn thema’s, visioenen en symbolen worden in de tijd geplaatst en vergeleken met die van andere kunstenaars, zoals C. Lessing, L. Richter, G. Doré en schrijvers zoals Goethe, die ook tekende. Latere kunstenaars, die inspiratie vonden in zijn beeldtaal, zoals Max Ernst, komen ook aan bod.
Met ruïnes, begraafplaatsen en grafmonumenten toont hij ons onze vergankelijkheid en vraagt om bezinning en respect voor het verleden. Grotten, steile rotspartijen en diepe ravijnen, mysterieuze spitse kerktorens of kruizen midden in de natuur en bossen die oprijzen als iets gothisch. De toeschouwer voelt zich zo nederig ten opzichte van de schepping, de grootsheid van de natuur.
Daarnaast toont hij ons weidse landschappen, soms met verre stadsgezichten, boten met vaak hoge masten en zeilen. Zijn luchten versterken het thema en de atmosfeer. Mensen maken soms deel uit van een symbolisch of contemplatief tafereel.
Friedrich ’s penseelstreek is onzichtbaar in een ragscherp of juist verneveld beeld. Veel aquarellen, tekeningen, waaronder ook portretten, etsen en houtsneden worden getoond en vergeleken met die van andere en vroegere kunstenaars. Zeer uitvoerige verhandelingen over de werkstukken en de datering. Een schematische biografie met verbanden in literatuur en Europese politieke ontwikkelingen. Hieruit blijkt hoe groot zijn bekendheid en invloed was.

Met zijn oeuvre heeft Caspar David Friedrich (1774-1840) in de romantische landschapskunst een sacrale en imposante beeldtaal verhevigd tot een hoogtepunt van internationale betekenis.