Menu

Bezield landschap

Museum Veluwezoom 
31 oktober 2016 t/m 29 januari 2017

Johannes Warnardus Bilders (1811-1890) kan worden gezien als een van de sleutelfiguren op het gebied van de Nederlandse negentiende-eeuwse landschapsschilderkunst. Als een van de eersten ontdekte hij aan het begin van jaren veertig het gevarieerde landschap rond Oosterbeek.

Bilders, Landschap bij de Oortberg

Voor Bilders was die natuur rond het dorp een openbaring. Hier moest hij de natuur anders zien en verbeelden dan dat hij tot dan toe deed. Hij schudde gestaag de verworvenheden van de Romantische landschapsschilderkunst van zich af. Aanvankelijk onder de invloed van Duitse contemporaine kunst en later door de School van Barbizon ontwikkelde hij een losse stijl van schilderen, waar de grootse indrukken van de natuur centraal staat en waar de weergave van het licht en de stemming van een landschap geleidelijk aan de overhand nemen. Zijn verering van het natuurschoon was voor hem, als wij zijn tweede vrouw Marie Bilders-van Bosse moeten geloven, een religieuze ervaring.

Die natuurbeleving wist hij over te brengen op een grote groep jonge schilders. Bilders werd in de jaren vijftig de spil in Oosterbeek waar omheen zich een grote groep jonge schilders als zijn zoon Gerard Bilders, Anton Mauve, P.J.C. Gabriel, J.H.L. de Haas en de gebroeders Maris verzamelden. Zij moesten volgens Bilders niet uitgaan van bestaande conventies maar zij moesten de indrukken van de natuur in zich opnemen en op hun eigen manier weergeven. Door zijn samenbindend karakter zorgde hij er mede voor dat Oosterbeek de bakermat voor de Haagse School werd.

De schilders van de Haagse School maakten schilderijen waarin de stemming van de plek, de weersgesteldheid en het moment van de dag in brede streken werden gevat. Bij Bilders was niet alleen het vastleggen van het moment van belang, maar moest de natuur ook nog een ziel hebben. Die vond hij in majestueuze eiken, dichtbegroeide bosbeken of het ruige heideterrein. Bilders, schilderendIn de loop van zijn leven trok hij daarvoor samen met zijn vrouw de schilderes Marie Bilders-van Bosse ook verder het land in vooral in de Achterhoek, Drenthe en in Westerwolde in Groningen schilderde hij die woeste natuur. Hij vond daarin zijn eigen stijl, los van de Nederlandse Romantiek en ook los van de Haagse School. Zijn werken werden in binnen- en buitenland succesvol ontvangen. Hij won onder andere medailles op tentoonstellingen in Brussel, Wenen en Philadelphia. Bilders was een actief lid van diverse kunstenaarsverenigingen als Kunstliefde in Utrecht, Arti et Amicitiae en de Hollandsche Teekenmaatschappij. Bij de kunstenaarsvereniging Arti et Amicitiae was hij een van de initiatiefnemers voor de Historische Galerij. Een galerij met uiteindelijk tweehonderd taferelen uit de vaderlandse geschiedenis gemaakt door de diverse leden, die de zalen van Arti sierden, wanneer er geen verkoopexposities werden gehouden. Nog altijd siert het grote bosgezicht ‘Neêrlands woeste toestand’ – het door Bilders geschilderde begin van de galerij – het trappenhuis van Arti et Amicitiae.Bilders, Boslandschap met beekBilders, BeeklandschapBilders, BoslandschapBekijk hier het filmpje over de tentoonstelling en boek gemaakt i.o.v. het Prins Bernhard Cultuurfonds.


Tijdens de tentoonstelling zijn ook opnamen gemaakt voor het programma ‘Panorama Pijbes’ met oud-directeur van het Rijksmuseum Wim Pijbes over het Nederlandse landschap gezien door de ogen van kunstenaars. Elke woensdag vanaf 22 maart, 20.25 uur, NPO 2. 
Wim Pijbes in Museum Veluwezoom (Wim Kluvers Fotograaf)Wim Pijbes in Museum Veluwezoom (Wim Kluvers Fotograaf)Bekijk hier het filmpje over de uitzending van Panorama Pijbes.

Terug naar…tentoonstellingen die geweest zijn.